Thủ đô Hà Nội

Thành phố Hà Nội

Diện tích: 921 km²

Dân số: 3.145.200 người (năm 2ss005)

Các quận/huyện:

- Quận: Hoàn Kiếm, Ba Ðình, Ðống Ða, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Long Biên, Hoàng Mai.

- Huyện: Ðông Anh, Sóc Sơn, Thanh Trì, Từ Liêm, Gia Lâm.

Dân tộc: Việt (Kinh), Hoa...

Hà Nội là thủ đô của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam .

Điều kiện tự nhiên

Hà Nội nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, ở vị trí trong khoảng từ 20º25' đến 21º23' vĩ độ Bắc, 105º15' đến 106º03' kinh độ Đông, tiếp giáp với các tỉnh: Thái Nguyên ở phía bắc, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên ở phía đông và đông nam, Hà Tây và Vĩnh Phúc ở phía tây. Hà Nội có khoảng cách dài nhất từ phía bắc xuống phía nam là trên 50km và chỗ rộng nhất từ tây sang đông 30km. Ðiểm cao nhất là núi Chân Chim: 462m (huyện Sóc Sơn); nơi thấp nhất thuộc phường Gia Thụy (quận Long Biên) 12m so với mặt nước biển.

Hà Nội nằm hai bên bờ sông Hồng, giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ trù phú và nổi tiếng từ lâu đời, Hà Nội có vị trí và địa thế đẹp, thuận lợi để là một trung tâm chính trị, kinh tế, v ǎ n hoá, khoa học và đầu mối giao thông quan trọng của cả nước.

Khí hậu

Khí hậu Hà Nội khá tiêu biểu cho kiểu khí hậu Bắc Bộ với đặc điểm là khí hậu nhiệt đới gió mùa ấm, mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, mưa ít. Nhiệt độ không khí trung bình hàng n ǎ m là 23,6ºC. Do chịu ảnh hưởng của biển, Hà Nội có độ ẩm và lượng mưa khá lớn. Ðộ ẩm tương đối trung bình hàng n ǎ m là 79%. Lượng m ưa trung bình hàng n ǎ m là 1.800mm và mỗi n ǎ m có khoảng 114 ngày mưa. Ðặc điểm khí hậu Hà Nội rõ nét nhất là sự thay đổi và khác biệt của hai mùa nóng, lạnh. Từ tháng 5 đến tháng 9 là mùa nóng và mưa. Nhiệt độ trung bình mùa này là 29,2ºC. Từ tháng 11 đến t háng 3 n ǎ m sau là mùa đông thời tiết khô ráo. Nhiệt độ trung bình mùa đông 15,2ºC. Giữa hai mùa đó lại có hai thời kỳ chuyển tiếp (tháng 4 và tháng 10) cho nên có thể nói rằng Hà Nội có đủ bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Ðông. Bốn mùa thay đổi như vậy đã làm cho kh í hậu Hà Nội thêm phong phú, đa dạng, mùa nào cũng đẹp, cũng hay. Mùa tham quan tốt nhất ở Hà Nội là mùa thu, rất thích hợp với du khách ở những vùng hàn đới.

Địa hình

Hà Nội bao gồm hai loại địa hình đồng bằng và trung du Bắc Bộ. Phần đồng bằng theo hai bờ sông Hồng và chi lưu (sông Ðuống, sông Ðáy...) là chủ yếu. Phần trung du gồm huyện Sóc Sơn và một phần huyện Ðông Anh, kéo dài về phía đồng bằng của núi Tam Ðảo, có độ cao từ 7-10m đến vài trăm mét so với mực nước biển. Vì vậy địa hình Hà Nội có độ nghiêng theo hướng Bắc Nam (từ Sóc Sơn - Ðông Anh về Thanh Trì).

Hà Nội có dãy Sóc Sơn (núi Sóc) là đợt kéo dài của khối Tam Ðảo, với ngọn cao nhất là 308m. Núi này có các tên gọi khác nhau như núi Mã, núi Ðền (vì đỉnh núi có đền Sóc, tương truyền là nơi Thánh Gióng thăng hoá cùng với ngựa sắt về trời), núi Vệ Linh. Núi Sóc tọa lạc tại xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn. Ngoài núi Sóc, Hà Nội còn có một số đồi núi khác đột khởi lên giữa đất bằng như núi Sái (xã Thuỵ Lâm, huyện Ðông Anh), núi Phục Tương (xã Cổ Bi, huyện Gia Lâm), và ở trung tâm Hà Nội, thuộc vùng Bách thảo có núi Nùng, còn gọi là Long Ðỗ hay núi Khán, tạo nên dáng vẻ cho thế đất Thăng Long xưa.

Sông ngòi

Hà Nội nằm ở trung tâm của tam giác chảy sông Hồng. Sông Hồng dài 1.183km từ Vân Nam (Trung Quốc) xuống. Ðoạn sông Hồng qua Hà Nội dài 40km từ huyện Ðông Anh đến hết huyện Thanh Trì. Sông Ðuống là con sông lớn thứ hai của Hà Nội, tách ra khỏi sông Hồng từ ngã ba Xuân Canh (xã Xuân Canh, Ðông Anh) rồi qua phường Ngọc Thuỵ, xã Yên Thường, cắt quốc lộ 1A ở Cầu Ðuống, qua đất Gia Lâm 17km rồi sang đất Bắc Ninh đổ vào sông Thái Bình.

Ngoài hai con sông lớn đó, đất Hà Nội có nhiều dòng chảy khác, tuy nhỏ và ngắn song gắn chặt với lịch sử lâu đời của Hà Nội. Ðó là sông Tô Lịch, gắn với sự hình thành của Hà Nội từ hơn 1.500 năm trước. Dòng chảy cũ liền với sông Hồng ở đầu phố chợ Gạo đã bị lấp từ đầu thế kỷ 20, nay chỉ còn đoạn chảy giữa phố Thuỵ Khuê-Hoàng Hoa Thám, lên đến chợ Bưởi, rồi chảy ngoặt về phía nam Cầu Giấy, Ngã Tư Sở, xuôi về Cầu Bươu, hợp với sông Nhuệ, sông Thiên Ðức, sông Nghĩa Trụ, sông Cheo Reo, Ngũ Huyện Giang, sông Kim Ngưu...

Ðầm hồ ở Hà Nội cũng nhiều, lớn như Hồ Tây, nhỏ như hồ Hoàn Kiếm, hồ Thủ Lệ, hồ Bảy Mẫu, hồ Kim Liên, hồ Liên Ðàm, đầm Vân Trì...

Dân cư

Ở các huyện ngoại thành và một phần quận Tây Hồ, dân cư chủ yếu là người dân gốc. Còn ở các quận cũ của nội thành, dân cư hầu hết đều tập hợp từ các tỉnh, thành khắp đất nước về sinh sống và làm việc trong các cơ quan Trung ương. Cư dân Hà Nội chủ yếu là người Việt, song cũng có một số dân tộc ít người khác.

Chợ Hoa

Chính những lợi thế về dư địa chí đã tạo cho Hà Nội một khả năng giao lưu trong nước và quốc tế thuận lợi. Chính những bàn tay, khối óc cần cù, sáng tạo của cư dân Hà Nội xưa và nay đã tạo cho Hà Nội một vị trí xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế văn hóa và du lịch, là thủ đô của nước Việt Nam, một trong những thủ đô hấp dẫn trên thế giới.

Giao thông

Từ thủ đô Hà Nội, có thể đi khắp mọi miền đất nước bằng một hệ thống giao thông thuận tiện.

Đường Không

Có sân bay quốc tế Nội Bài (thuộc huyện Sóc Sơn, cách trung tâm thành phố chừng 35km). Cùng với Nội Bài còn có sân bay Gia Lâm (cách Hà Nội chừng 8km), vốn là sân bay chính của Hà Nội từ trước những năm 70 thế kỷ 20. Bây giờ nơi đây là ga sân bay trực thăng sẵn sàng phục vụ cho du khách những tour du lịch tới các điểm tham quan hấp dẫn.

Đường bộ

Xe ô tô khách liên tỉnh xuất phát từ các bến xe phía Nam, Kim Mã, Gia Lâm toả đi khắp mọi miền trên toàn quốc theo các quốc lộ 1A xuyên Bắc - Nam; quốc lộ 2 đi Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang; quốc lộ 3 đi Thái Nguyên, Cao Bằng; quốc lộ 5 đi Hải Phòng, Quảng Ninh; quốc lộ 6 đi Hoà Bình, Sơn La, Lai Châu…

Đường sắt

Hà Nội cũng là đầu mối giao thông đường sắt trong nước và có đường sắt liên vận sang Bắc Kinh (Trung Quốc) rồi đi Châu Âu...

Đường thuỷ

Hà Nội cũng là đầu mối giao thông quan trọng với bến Phà Đen đi Hưng Yên , Nam Định, Thái Bình, Việt Trì : có bến Hàm Tử Quan đi Phả Lại.

Không phải Hà Nội vào cuối thế kỷ 20 mới có được bấy nhiêu điều kiện thuận lợi mà từ lâu, từ ngày vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Ðại La để lập kinh đô Thăng Long vào tháng bảy năm Canh Tuất (1010), trong "Chiếu dời đô", vị vua khai sáng triều Lý (1010-1225) đồng thời khai sáng cho Thăng Long-Hà Nội đã chỉ ra.

Một Hà Nội ngàn năm văn hiến

Dù đến Hà Nội với tư cách là khách du lịch, một nhà nghiên cứu lịch sử hay một doanh nhân, dưới con mắt những người nước ngoài, Hà Nội không chỉ giữ dáng vẻ của một thủ đô ngàn năm văn hiến mà còn là một thành phố năng động, hiện đại, đang trên đà phát triển.

Những nơi thu hút đông đảo du khách đến thăm quan là Chùa Một Cột, lăng chủ tịch Hồ Chí Minh, Văn miếu Quốc Tử Giám…Hàng ngàn người từ châu Âu, châu Á, châu Mỹ đến đây mỗi ngày. Có những du khách đã được nghe nói nhiều về Hà Nội và Việt Nam nên muốn đến tận nơi để khám phá đất nước và gặp gỡ người dân. Đến đây, họ đã được chiêm ngưỡng công trình kiến trúc cổ từ thế kỉ 11- chùa Một Cột, nơi vẫn giữ nguyên cái trầm mặc, cổ kính của thủ đô văn hiến xưa. Đã có nhiều người ấn tượng ngay với Hà Nội khi tận mắt ngắm nhìn cột trụ bằng gỗ đã phai sơn, những tượng phật mang dáng điệu riêng, và mái vòm cong cong tồn tại qua bao mưa nắng.

Nếu nói về thủ đô ngàn năm thì không thể không kể đến trường Đại học đầu tiên của Việt Nam- Quốc Tử Giám nằm trên đường Nguyễn Thái Học. Nơi đây lưu giữ hàng trăm văn bia, ghi lại biết bao tên tuổi những con người mang tài năng trác việt, đánh dấu những kì tích của trí tuệ Việt Nam. Ông Ted Engelbrecht, người Mỹ, đã chứng kiến những thay đổi ngoạn mục của thủ đô Hà Nội 10 năm trở lại đây. Ông bắt đầu chính thức làm việc cho một tổ chức phi chính phủ trong lĩnh vực dinh dưỡng và xóa đói giảm nghèo từ năm 1996. Ông vẫn thường đến Văn miếu đi dạo. Nơi đây đã trở nên hết sức quen thuộc với ông. "Hà Nội thay đổi rất nhiều. Cách đây 10 năm Văn Miếu không đẹp như bây giờ, các dãy nhà cũ kỹ thiếu sự chăm sóc. Chính phủ Việt Nam đã trùng tu lại." Ông nói.

Còn bà Marie Rose Labarthe - Du khách Pháp khi đến thăm lăng chủ tịch Hồ Chí Minh cho biết: "Tôi đã đến viếng lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tôi thấy người dân Việt Nam yêu thương và thờ kính Người như là một người Cha, tôi thấy thật là hay và độc đáo". Mỗi ngày, đoàn người xếp hàng vào lăng lại như dài thêm. Người ta không chỉ thấy những mái tóc đen, mà lẫn vào đó còn là những mái tóc màu vàng, màu hạt dẻ…

Có thể nói, Hà Nội đẹp trong mắt du khách không chỉ bởi ấn tượng về những giá trị lịch sử, mà hơn hết, đó là cuộc sống hiện tại nhộn nhịp và sự điềm đạm, tốt bụng của người dân thủ đô.